مثقال چقدر است و چرا هنوز استفاده میشود؟
مثقال واحد سنتی وزن طلا در بازار ایران و برابر ۴٫۶۰۸ گرم است. این عدد قراردادی بازار است و در کشورهای دیگر مثقالهای دیگری با وزنهای متفاوت وجود دارد، پس هر جا مثقال دیدید باید بدانید کدام مثقال.
معاملات عمدهٔ طلای آبشده در بازار ایران با مثقال انجام میشود، در حالی که خرید خرد و معاملات آنلاین با گرم است. به همین دلیل قیمت مثقال عددی است که بیشتر در نقلقولهای بازار میشنوید تا در فاکتور خرید خودتان.
تبدیل مثقال به گرم
اینجا باید دو تبدیل را از هم جدا کرد. برای تبدیل وزن، همین یک عدد کافی است: مثقال را در ۴٫۶۰۸ ضرب کنید تا گرم به دست بیاید و برای عکسش بر همان تقسیم کنید. ولی برای تبدیل قیمت این عدد کافی نیست، چون مظنه با عیار ۷۰۵ اعلام میشود و قیمت گرم با ۷۵۰. نسبت این دو ۰٫۹۴ است، پس برای رسیدن به قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار باید مظنه را بر ۴٫۳۳۱۵۲ تقسیم کنید، نه بر ۴٫۶۰۸ — وگرنه عددی که به دست میآید حدود شش درصد پایینتر از قیمت واقعی گرم ۱۸ عیار است. توجه کنید که قیمت مثقالی که در بازار اعلام میشود معمولاً مربوط به طلای آبشده است، نه طلای زینتی.
همین جاست که بیشتر اشتباهها رخ میدهد: مقایسهٔ قیمت مثقال آبشده با قیمت گرم طلای مصنوع، دو چیز متفاوت را کنار هم میگذارد. اولی فقط ارزش فلز است و دومی اجرت ساخت و سود فروشنده را هم در خود دارد.
مثقال طلا و مظنه دقیقاً یک مفهوم وزنی نیستند
صفحه فعلی توضیح میدهد یک مثقال چند گرم است؛ اما برای خواندن مظنه بازار طلا یک نکتهٔ دیگر هم لازم است: عیار.
در عرف بازار ایران، مظنه یا «قیمت مثقال طلا» معمولاً برای یک مثقال صیرفی طلای ۱۷ عیار با خلوص ۷۰۵ اعلام میشود.
این یعنی اگر هدف فقط تبدیل وزن مثقال به گرم باشد، تبدیل وزنی کافی است؛ اما اگر میخواهید مظنه را به قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار تبدیل کنید، تقسیم کردن قیمت بر وزن مثقال بهتنهایی جواب نهایی را نمیدهد. عدد حاصل ابتدا قیمت هر گرم با همان عیار مبنای مظنه است و اختلاف عیار نیز باید در تبدیل لحاظ شود.
این تفکیک مهم است، چون «مثقال» میتواند درباره واحد وزن صحبت کند، در حالی که «مظنه بازار» همزمان یک وزن و یک عیار مشخص را در خود دارد.